Οι καρδιοπάθειες θεωρούνται συνήθως ανδρικό πρόβλημα, όμως τα στοιχεία αποκαλύπτουν μια διαφορετική πραγματικότητα:
οι παθήσεις του κυκλοφορικού συστήματος αποτελούν βασική αιτία θανάτου και στις γυναίκες, τόσο στην Ελλάδα όσο και παγκοσμίως.
Οι γυναίκες άνω των 40 ετών διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο, καθώς οι ορμονικές μεταβολές, οι αλλαγές στον τρόπο ζωής και η φυσιολογική διαδικασία της γήρανσης επηρεάζουν σημαντικά τη συνολική κατάσταση της υγείας τους.
Αυτό που προκαλεί ιδιαίτερη ανησυχία είναι το γεγονός ότι τα σημάδια εμφράγματος στις γυναίκες διαφέρουν συχνά από τα «τυπικά» συμπτώματα που εμφανίζουν οι άνδρες, με αποτέλεσμα να παραβλέπονται ή να παρερμηνεύονται.
Οι περισσότεροι φαντάζονται ένα έμφραγμα ως έντονο πόνο στο στήθος, ιδρώτα, και αδυναμία στο αριστερό χέρι.
Στις γυναίκες, ωστόσο, τα σημάδια συχνά είναι πιο διακριτικά ή ακόμη και τελείως ασυνήθιστα.
Ένα από τα πιο παραμελημένα προειδοποιητικά σημάδια είναι η ξαφνική και έντονη εξάντληση χωρίς προφανή λόγο. Δεν πρόκειται για τη φυσιολογική κόπωση που νιώθει κανείς μετά από μια δύσκολη μέρα.
Αντίθετα, είναι μια βαθιά και συνεχής αίσθηση κόπωσης που δεν βελτιώνεται με ξεκούραση.
Πολλές γυναίκες έχουν αναφέρει ότι τις ημέρες πριν από το επεισόδιο δυσκολεύονταν να εκτελέσουν απλές δραστηριότητες, όπως να ανέβουν σκάλες ή να κουβαλήσουν σακούλες.
Η δυσφορία στο στήθος μπορεί να υπάρχει, αλλά δεν έχει πάντα τη μορφή έντονου πόνου. Μπορεί να εκδηλωθεί ως βάρος, κάψιμο, πίεση ή αίσθηση πληρότητας στο κέντρο του θώρακα.
Το αίσθημα αυτό μπορεί να εμφανίζεται διαλείπουσα και να μην είναι σταθερό, πράγμα που το καθιστά εύκολο να αγνοηθεί ή να αποδοθεί σε πεπτικά προβλήματα.
Η δύσπνοια, ακόμη και κατά την ανάπαυση ή κατά τη διάρκεια ήπιας δραστηριότητας, αποτελεί σημαντικό σήμα κινδύνου.
Το καρδιοαγγειακό σύστημα αδυνατεί να ανταποκριθεί στις απαιτήσεις και το σώμα προσπαθεί να αναπληρώσει το οξυγόνο με αυξημένη αναπνοή.
Αυτό συχνά συνοδεύεται από κόπωση ή αίσθημα πίεσης στο στήθος, αλλά μπορεί και να παρουσιαστεί μόνο του.
Ένα ακόμη σύμπτωμα που εμφανίζεται συχνά στις γυναίκες είναι ο πόνος ή το βάρος σε περιοχές που δεν σχετίζονται άμεσα με την καρδιά.
Ο πόνος μπορεί να αντανακλά στον αυχένα, στη γνάθο, στην πλάτη ή ακόμη και στο πάνω μέρος της κοιλιάς.
Μπορεί να είναι αιφνίδιος και έντονος ή μια ενοχλητική, σταθερή δυσφορία. Συχνά παρερμηνεύεται ως μυϊκός τραυματισμός ή γαστρεντερική ενόχληση, καθυστερώντας την αναζήτηση βοήθειας.
Σε κάποιες περιπτώσεις, τα πρώτα συμπτώματα μοιάζουν με ίωση ή στομαχική διαταραχή: ναυτία, αίσθημα ζάλης, ωχρότητα και κρύος ιδρώτας εμφανίζονται χωρίς προειδοποίηση.
Πολλές γυναίκες πιστεύουν ότι πρόκειται για κάτι περαστικό, όπως τροφική δηλητηρίαση, αγνοώντας ότι η καρδιά βρίσκεται υπό πίεση.
Οι διαταραχές ύπνου αποτελούν επίσης σημάδι που συχνά προηγείται ενός καρδιακού επεισοδίου.
Αϋπνία, συχνές νυχτερινές αφυπνίσεις, ή το αίσθημα ότι δεν ξεκουράστηκε το σώμα μετά από ύπνο μπορεί να είναι προειδοποιήσεις ότι κάτι δεν πάει καλά.
Πολλές γυναίκες αναφέρουν αόριστη ανησυχία ή νευρικότητα τις νυχτερινές ώρες, χωρίς να μπορούν να εξηγήσουν την αιτία.
Είναι συχνό φαινόμενο οι γυναίκες να βάζουν σε δεύτερη μοίρα την προσωπική τους υγεία.
Ο ρόλος τους μέσα στην οικογένεια, οι επαγγελματικές υποχρεώσεις και η πίεση της καθημερινότητας τις οδηγούν να αμελούν ακόμη και επίμονα συμπτώματα.
Πολλές θεωρούν πως είναι πολύ νέες για να πάθουν έμφραγμα ή πως τα συμπτώματά τους δεν είναι αρκετά σοβαρά για να δικαιολογούν ανησυχία.
Αυτή η καθυστέρηση στην αναζήτηση βοήθειας μπορεί να επιφέρει μη αναστρέψιμη βλάβη στο μυοκάρδιο ή ακόμη και να αποβεί μοιραία.
Εάν κάποια από τα παραπάνω συμπτώματα παρουσιαστεί – ιδιαίτερα αν είναι ξαφνικά, επιμένουν ή εμφανίζονται ταυτόχρονα – είναι ζωτικής σημασίας να μην αγνοηθούν.
Η έγκαιρη παρέμβαση μπορεί να σώσει ζωές, γι’ αυτό η άμεση επικοινωνία με ιατρική βοήθεια είναι απαραίτητη.
Η πρόληψη είναι εξίσου σημαντική. Κάθε γυναίκα άνω των 40 πρέπει να ελέγχει τακτικά την αρτηριακή της πίεση, τη χοληστερόλη της, να αποφεύγει το κάπνισμα, να ασκείται, να τρέφεται σωστά και να μειώνει το χρόνιο άγχος.
Η καρδιά δεν φωνάζει πάντα – μερικές φορές ψιθυρίζει. Όσες ξέρουν να ακούν, μπορούν να προλάβουν τα χειρότερα.
