Ο άντρας μου περίμενε βασιλική λατρεία στα γενέθλιά του.
Την προηγούμενη μέρα τον είχαν επαινέσει στη δουλειά επειδή παρέδωσε εγκαίρως την τριμηνιαία έκθεση, και από εκείνη τη στιγμή πίστεψε ειλικρινά πως κάθε μέλος του νοικοκυριού έπρεπε να στέκεται προσοχή κάθε φορά που έμπαινε σε ένα δωμάτιο.
Όμως εγώ του είχα ετοιμάσει ένα εντελώς διαφορετικό είδος δώρου — ένα που θα έκανε την πρόσφατα αποκτημένη «ανωτερότητά» του να γίνει σκόνη μπροστά στα αποσβολωμένα βλέμματα των συγγενών.
Τις τελευταίες εβδομάδες ο Άντον συμπεριφερόταν λες και με μυστικό διάταγμα είχε διοριστεί διευθύνων σύμβουλος του πλανήτη Γη.
Ένα υπεροπτικό μισό χαμόγελο καθόταν στο πρόσωπό του, η φωνή του αντηχούσε σαν προστακτικό βαρύτονο, και τα περιποιημένα του δάχτυλα χτυπούσαν ανυπόμονα το τραπέζι της κουζίνας αν το δείπνο καθυστερούσε έστω και τρία λεπτά.
– Τάνια – άρχισε ένα βράδυ με συγκαταβατικό τόνο, κοιτώντας πάνω από τον ώμο μου –, νομίζω πως τα πουκάμισα δεν είναι αρκετά τέλεια σιδερωμένα.
Ο γιακάς πρέπει να στέκεται σωστά. Τώρα πια η θέση μου είναι διαφορετική, δεν μπορώ να φαίνομαι ατημέλητος.
– Θα μεταφέρω οπωσδήποτε τις παρατηρήσεις σου στο σίδερο, αγαπημένε – απάντησα ήρεμα. – Αλλά αν το στάτους σου βαραίνει τους ώμους σου, μπορείς να τα σιδερώσεις και μόνος σου. Εξαιρετική εκτόνωση άγχους.
Το να διαφωνείς με κάποιον που ξαφνικά μολύνθηκε από το μικρόβιο της ίδιας του της σπουδαιότητας είναι αχάριστη υπόθεση. Εγώ προτιμώ να πράττω. Επιπλέον, είχα εξαιρετικό κίνητρο.
Ακριβώς έναν μήνα νωρίτερα, στα τέλη Ιανουαρίου, ήταν τα δικά μου γενέθλια.
Ο Άντον τα αγνόησε εντελώς. Αποδείχθηκε πως η μητέρα του, η Αλίνα Σεργκέγεβνα, ήθελε επειγόντως να τη μεταφέρει σε εμπορικά κέντρα για να διαλέξει καινούριες κουρτίνες.
– Άντον – τον ρώτησα αργά εκείνο το βράδυ, όταν τελικά γύρισε σπίτι με άδεια χέρια –, ούτε ένα συμβολικό μπουκέτο; Για δώρο δεν το συζητώ καν;
– Αχ, Τάνια, μην αρχίζεις – έκανε μια κίνηση με το χέρι του, βγάζοντας τα παπούτσια του.
– Εσύ είπες ότι δεν θέλεις μεγάλη γιορτή. Γιατί να σου ευχηθώ αν δεν υπάρχει πάρτι; Έπρεπε να βοηθήσω τη μαμά, δεν θα μπορούσε μόνη της να κουβαλήσει τα κουρτινόξυλα.
– Καταλαβαίνω. Δηλαδή τα γενέθλιά μου ουσιαστικά ακυρώνονται αν δεν στρώσω μεγάλο τραπέζι; Εντυπωσιακή λογική.
– Μην κατσουφιάζεις. Θα βγούμε κάποια άλλη φορά – πέταξε και εξαφανίστηκε στο μπάνιο.
Αυτή η «κάποια άλλη φορά» δεν ήρθε ποτέ. Εγώ όμως πήρα το μάθημά μου. Αν αλλάζουν οι κανόνες του παιχνιδιού, μπορώ να παίξω με τους νέους κανόνες.
Τα σαραντατρίτα γενέθλιά του τα γιορτάσαμε στο σπίτι μας. Στο δικό μου διαμέρισμα, αν θέλουμε να είμαστε νομικά ακριβείς. Δέκα άτομα καθόμασταν στο τραπέζι: συγγενείς, δύο συνάδελφοι, μερικοί παλιοί φίλοι.
Στην κεφαλή του τραπεζιού καθόταν φυσικά ο εορτάζων. Δίπλα του η Αλίνα Σεργκέγεβνα, που εξέταζε το στρώσιμο με το κριτικό βλέμμα έμπειρου ελεγκτή ποιότητας.
– Τανιούσκα, το κρέας είναι λίγο σκληρό – στραβομουτσούνιασε. – Ο Άντον μου το προτιμά τρυφερό.
Τον τελευταίο καιρό έχει τόσο άγχος στη δουλειά, αφού απέκτησε καλή φήμη μπροστά στη διοίκηση! Πραγματικά θα μπορούσες να είχες προσπαθήσει περισσότερο.
– Αλίνα Σεργκέγεβνα, μασήστε πιο θαρραλέα, δυναμώνει το σαγόνι – απάντησα ήρεμα και της έβαλα σαλάτα.
Ο Άντον χτύπησε ανυπόμονα το κρυστάλλινο ποτήρι.
– Τάνια, φέρε άλλη σάλτσα. Αυτή είναι άνοστη. Και πού είναι οι ελιές που ζήτησα;
– Η σάλτσα είναι μπροστά σου. Οι ελιές έμειναν στο κατάστημα – χαμογέλασα ευγενικά. – Αποφάσισα να μην υπερφορτώσω το τραπέζι.
Απέναντί μας καθόταν ο Βαλέρα, παλιός οικογενειακός φίλος με μηδενική ανοχή στην έπαρση.
– Ξέρεις, Άντον – είπε με βαθιά φωνή –, μου θυμίζεις έναν γνωστό μου. Πήρε προαγωγή και μετά στο σπίτι απαιτούσε η γυναίκα του να τον προσφωνεί με όνομα και πατρώνυμο. Η σούπα δεν σερβιριζόταν αρκετά «με σεβασμό».
– Και πώς κατέληξε; – ρώτησε ένας από τους συναδέλφους.
– Η γυναίκα του του άδειασε τη σούπα στο κεφάλι, μάζεψε τα πράγματά της και έφυγε.
Ο Άντον αντέδρασε με μισό χαμόγελο.
– Σε εμάς η ιεραρχία είναι εθελοντική. Η γυναίκα μου ξέρει ποιος είναι ο βασικός κουβαλητής του ψωμιού.
Ήρθε η ώρα των δώρων. Φάκελοι, αρώματα, κομψά κουτιά τοποθετήθηκαν μπροστά του. Τα δεχόταν σαν φόρο από κατακτημένες επαρχίες.
– Και τώρα η έκπληξη από την αγαπημένη μου σύζυγο! – ανακοίνωσε δυνατά. – Τάνια, μη μας κρατάς σε αγωνία. Ξέρω ότι πήρες εκείνο το έξυπνο ρολόι που λέω εδώ και εβδομάδες.
Σηκώθηκα αργά. Στα χέρια μου κρατούσα ένα μεγάλο, κομψό κουτί δεμένο με φαρδιά σατέν κορδέλα. Πλησίασα, αλλά δεν το άφησα στο τραπέζι.
– Περίμενε, Άντον – χάιδεψα το κουτί. – Πριν σου δώσω αυτό το υπέροχο δώρο, θέλω να ακούσω κάτι.
– Τι; – σήκωσε το φρύδι του.
– Πες μπροστά στους καλεσμένους πόσο φανταστική σύζυγος είμαι. Πόση ενέργεια έβαλα σε αυτή τη βραδιά, πόσα χρόνια σε φροντίζω. Επαίνεσέ με εδώ και τώρα. Θέλω να ξέρω ότι εκτιμάς όλα όσα κάνω.
Οι καλεσμένοι χαμογελούσαν, περιμένοντας μια ρομαντική στιγμή. Ο Άντον αμήχανε λίγο, αλλά η επιθυμία για το κουτί ήταν πιο δυνατή. Σηκώθηκε, ίσιωσε το σακάκι του και άρχισε να μιλά:
– Φίλοι μου! Η Τάνια μου αξίζει το βάρος της σε χρυσό. Είναι το ασφαλές μου λιμάνι. Καλοσυνάτη, κατανοητική, φροντιστική. Χωρίς εκείνη δεν θα είχα πετύχει τις επαγγελματικές επιτυχίες για τις οποίες τώρα καμαρώνω. Είναι η πιο προσεκτική και γενναιόδωρη σύζυγος!
– Υπέροχος λόγος – χαμογέλασα και έβαλα το κουτί μπροστά του. – Άνοιξέ το.
Έσκισε την κορδέλα, σήκωσε το καπάκι… και πάγωσε. Το πρόσωπό του χλώμιασε.
Μέσα στο κουτί υπήρχε μια απόδειξη από μεγάλο κατάστημα ειδών μαστορέματος και ένα ολοκαίνουργιο, στιβαρό, επαγγελματικό κρουστικό τρυπάνι.
– Αυτό… τι είναι; – ψέλλισε.
– Δώρο, αγαπημένε.
– Ζήτησα ρολόι! Τι είναι αυτό το… τρυπάνι;!
– Θυμάσαι όταν η μητέρα σου παραπονέθηκε ότι πρέπει να ξανατοποθετηθούν τα ράφια; Αποφάσισα να σας κάνω και τους δύο ευτυχισμένους.
Πριν από έναν μήνα μου εξήγησες ότι τα κουρτινόξυλα της μαμάς σου είναι πιο σημαντικά από τα γενέθλιά μου. Είμαι προσεκτική σύζυγος – το είπες μόλις εσύ ο ίδιος.
Η Αλίνα Σεργκέγεβνα πετάχτηκε όρθια.
– Πώς τολμάς! Να ταπεινώνεις τον γιο μου μπροστά στους καλεσμένους;!
– Δεν είναι ταπείνωση – απάντησα ήρεμα. – Είναι καθρέφτης. Ο σεβασμός είτε είναι αμοιβαίος είτε δεν υπάρχει.
Ο Άντον πετάχτηκε πάνω.
– Με ντροπιάζεις μπροστά στους φίλους μου για μια γυναικεία προσβολή;! Εγώ σε συντηρώ!
– Δώσε διαταγές στη δουλειά σου – απάντησα ψυχρά. – Αυτό είναι το δικό μου διαμέρισμα. Και όταν τελειώσει η βραδιά, μάζεψε τα πράγματά σου. Μην ξεχάσεις το τρυπάνι, έχει εγγύηση.
Ο Βαλέρα ρούφηξε τον αέρα δυνατά. Κανείς δεν υπερασπίστηκε τον Άντον. Η αλαζονεία του ξεφούσκωσε.
Μέσα σε μία ώρα οι καλεσμένοι είχαν φύγει. Σαράντα λεπτά αργότερα ο Άντον, γκρινιάζοντας, μάζευε τα ρούχα του. Η Αλίνα Σεργκέγεβνα περιφερόταν στον διάδρομο καταριόμενη.
Όταν η πόρτα έκλεισε πίσω τους, ο αέρας στο διαμέρισμα έγινε ξαφνικά ελαφρύς.
Και σε κάθε γυναίκα λέω: μην καταπίνετε ποτέ την έλλειψη σεβασμού μόνο και μόνο επειδή «είναι άντρας» ή επειδή «δεν πρέπει να μαλώνουμε με τους συγγενείς».
Αν κάποιος πατάει τα συναισθήματά σας, θα συνεχίσει μέχρι να του τραβήξετε το χαλί κάτω από τα πόδια. Οι χειριστικοί άνθρωποι φοβούνται μόνο την ευθεία, αμείλικτη αλήθεια. Μερικές φορές η καλύτερη απάντηση δεν είναι τα δάκρυα, αλλά ένα ξεκάθαρο όριο.
